Video Tripod Nedir? Video Çekimleri için En Uygun Tripodu Satın Alma Rehberi

Bu yazının amacı, bir tripod alırken nelere dikkat etmeniz gerektiği konusunda bilgi sahibi olmanızı, amacınıza ve bütçenize uygun bir tripodu nasıl seçeceğinizi, ve seçeneklerinizi nasıl daraltacağınızı öğrenmenizi sağlamaktır. Ayrıca bu yazıda tripodun ayak ve kafa kısmı ayrı olarak anlatılacaktır. Tabi fiyat öncelik sırasında üst kısımlarda yer alıyor fakat daha çok özellikler konusunda yardımcı olmayı ve bilgilendirmeyi hedefliyoruz.

Tripod konusunda en önemli koşul aslında taşıyabileceği maksimum ağırlık. Tripod ayakları ve kafası çekim esnasında bu ağırlığa dayanabilmeli ve rahatça çalışmalı. Ağır bir kameraya dayanamayan bir tripodun kafa kısmı kırılabilir, ayakları dağılabilir veya kameranın sabit durmasına engel olabilir. Ayakların taşıyabileceği yükün yanında, kafanında taşıyabileceği bir ağırlık olduğu için, fazladan daha büyük ve ağır ayakları yanınızda taşımanıza gerek yok. Bu sizi yavaşlatacaktır. Yani ayaklar ve kafanın optimal çalışma ağırlığını birbirine yakın tutmak doğru bir karar olacaktır.

Tripod Kafaları

Tripod kafaları kameranın yumuşak hareket etmesini sağlayan ve ayaklara monte edilen aparattır. Çoğu kullanıcı bu kısmın 360 derece dönebilmesini ve sıvı sistemlerle en az 75 derece yükselip alçalabilmesini ister ki bunlara fluid head denir. Akışkanların kullanıldığı bu tripod kafaları yumuşak hareketler sunarak kasılmaları ve duraklamaları engeller. Sürükleme ve hareket kabiliyeti ne kadar fazla ise, kullanımda kontrol alanı o kadar geniş olur. Aynı zamanda taşınan yüke göre çok daha yumuşak sürüklenme veya yön değiştirme gözlemlenir.

Kafa için diğer önemli bir özellik ise dengelemek için eş ağırlık kapasitesidir. Eş ağırlığın olmadığını varsayarsak yukarı doğru hareket verdiğinizde kafa o yönde hareket etmeye devam etmeye çalışacaktır. Yani makinenin ağırlığıyla başınız belaya girecektir. İşte eş ağırlık sizi tam olarak bu durumdan kurtarmak için kullanılır ve kuvvet dengesini sağlar. Bu denge olayını karşılamak için yeterli eş ağırlık kullanılmadığında kafa yükselmeyi isteyecek, gereğinden fazla kullanıldığında düşmek isteyecektir. Doğru kullanımda ise hangi açıda kullanırsanız kullanın, kafa yerinde sabit kalacaktır. Sachtler ve Manfrotto eş ağırlık konusunda geniş bir step aralığı sunarken, diğer markalar 2, 4, 7 veya 24 e kadar denge için step sunuyor.

Video Tripod 1

Günümüzde kolay kullanım plaka sistemine sahip olmayan bir tripod kafası bulma ihtimaliniz oldukça düşük. Bazı kolay kullanım plakalar taşıyıcıya doğrudan oturtulan basit sistemlerdir. Aslında en kullanışlı olan da bu sistemlerdir. Çünkü kolayca takılıp çıkarılabilir. Diğer sistemler geçmeli yapılır ve oturtulan sisteme göre kolay kullanım sunmaz. Bu tarz kafalar size denge ayarı yapma imkanı sunar fakat plaka ile tripod birbirinden ayrılamaz.

Tripod kafası düz bir yüzey veya yarım top şeklinde olabilir. Düz yüzeyler veya toplar ne kadar geniş olursa, genelde o kadar stabil ve bir o kadar da çok ağırlık taşıyabilir. 75mm topa sahip kafalar çoğu küçük boy profesyonel kameralar için ideal bir seçimdir ve 6 kg’a kadar ağırlık taşıyabilirler. 100m yarım top kafalar daha fazla stabilite sağlarken 150mm’lik yarım top kafalar veya flat base kafalar 36 kg ve daha fazlasını taşıyabilirler. 60 mm gibi daha küçükleri ise, daha küçük ve hafif kameralar için daha kullanışlı olacaktır. Top kafaların en büyük avantajı, yarım top için de geçerlidir, fluid kafalardan daha hızlı ve daha kolay bir kullanım sunmasıdır. Ball head olmadan yükseklik ayarı yapmak için ayakları kaldırıp indirmeniz gerekecektir. Çoğu kafa da su terazisi bulunur. Dengesiz zeminlerde bu teraziler oldukça gereklidir. Çoğu tripod kafası flat base ve ball head için uyumludur ve kolay ve hızlı kullanım için ball head tercih edilebilir ve daha sonra alınabilir. Fakat bir slider kullanmak istiyorsanız iki seçeneğiniz var. İlki bir flat base kullanmak, ikincisi ise ball head bir kafayı flat base e dönüştürmek için bir high hat kullanmaktır.

Tripod Ayakları

Tripod ayakları da tıpkı kafalar gibi çeşitlerine göre performans sunarlar. Üründeki değişkenler ise; materyal, yükseklik mesafesi, ayak kilitleri, ayak bölümünün sayısı, ayak uçlarındaki çiviler ve dağıtıcılardır. Tripod ayakları alüminyum veya karbon fiberden yapılır. Bu malzemeler belli durumlarda avantaj ve dezavantaj sunarlar. Alüminyum ayaklar sağlam ve hafiftir ve yıllardır tercih edilen bir malzemedir. Ama günümüzde karbon fiber ayaklar iyi bir rakip olarak görülüyor. Alüminyumdan daha hafifler ve biraz daha fazla yük taşıyabilirler.. Tabi doğal olarak daha pahalı olurlar. İki malzeme de aynı işi yaptığı için çoğu marka bir modelin iki versiyonunu da imal eder.

Video Tripod 2

Tripod ayakları, kullanılacak kameranın ağırlığına göre çeşitlilik gösterir. Hafif bir kamera kullanılacaksa ,genelde single-tube ayaklar kullanılırken, orta ve ağır kameralar için her ayakta double-tube kullanılır. Single-tube ayaklarda genelde basamaklı menteşe sistemi kullanır. Bu sistem herhangi bir yükseklikte ayağın kitlenebilmesini sağlar. Ayrıca ayakları korumak için bir dağıtıcıya duyulan ihtiyacı ortadan kaldırır. Single-tube tripod ayaklarında kilit sistemi olarak flip veya twist lock olarak tabir edilen yöntemlerin ikisi de kullanılabilir. Flip lock menteşe gibi ayağı sıkar ve kullanması daha kolaydır. Hızlıca kapanıp açılabilir. Twist lock sistemi ise kelepçe gibi sıktıkça daha fazla basınç uygulayarak ayağı kilitler ve flip lock sisteme göre daha fazla basınç uygular. Ayrıca tripod üstünde daha uyumlu görünür. Single-tube tripodlar ortadan yükselebilen ekstra bir kolona sahiptir. Fazladan yüksekliğe ihtiyacınız olduğu zamanlarda çok kullanışlı bir avantajdır. Fakat bu kolonu ne kadar uzatırsanız o kadar denge sorunu yaşama ihtimaliniz artar. Bu konuda üreticinin koyduğu sınırlar dikkate alınmalıdır.

Bütün tripodlar zeminle temas eden bir tür ayağa sahiptir. Bu ayaklar kauçuk kılıf ya da sivri bir çivi olabilir. Hatta çoğu zaman ikisi bir arada kullanılır. İç mekan çekimlerinde çivi yerine kauçuk kılıf ayaklar ya da bir dağıtıcı kullanımı tavsiye edilir.

Video Tripod 3

Daha ağır yükler için, double-tube ayaklar kullanılır. Bu sistemler daha fazla yük taşıma kapasitesi, daha fazla kırılma ya da burulma direnci sağlar. Yani bu durum tripod kaymadan veya bükülmeden, daha ağır bir kamera ve daha ağır bir kafa sistemi ile çalışabilmeniz anlamına gelir. Bu tür tripodlarda daha sağlam kilit sistemleri kullanılır. Mengene tarzında çalışan clamp-style lock sistemleri veya vidalı lever lock sistemleri double-tube tripod ayaklarında rastlanan tiplerdir. Mengene sistemler merkez yörünge etrafında dönerek ayaklar üzerinde baskı oluşturarak çalışır. Bu şekilde dönen mengeneler flip ve twist lock sistemlere göre daha hızlı çalışır. Lever lock sistemler ise daha önceden belirlenen sıkma ayarına göre çalışır ve kilit sisteminin aşırı baskıdan dolayı zarar görmesini engeller. Aslında bütün üreticiler lever lock ve clamp kilit sistemlerinin bir versiyonu olan kilit sistemlerini üretir. Örneğin Vinten, bir dönen mengene (clamp) sistemi olan kendi Pozi-Loc sistemini geliştirdi. Bu sistemde ayakları kilitlemek için 90 derecelik bir dönüş gerekiyor ve sistem kilitlendiğinde duyulabilir bir ses çıkıyor.

İki çeşit dağıtıcı sistemi vardır; hemzemin ve orta seviye dağıtıcılar. Bu sistemler aslında isminin tam tersi bir görevi üstlenir ve ayakların dağılmasını engeller. Tripodun yükseklik ve denge ayarını yapabilme imkanı sağlar. Hemzemin dağıtıcılar fayans gibi zor zeminlerde aşırı faydalı hale gelirler. Çünkü bu gibi zeminlerde ayaklar dağılmaya meyillidir. Ayrıca hassas zeminlerde çivili ayaklar kullanma gereksinimini ortadan kaldırarak malzeme güvenliğini de sağlar. Yumuşak zeminlerde ise çıkarılabilirler. Hemzemin dağıtıcıların tek dezavantajı, düzgün olmayan zeminlerde denge problemi yaratabilmeleridir. İşte bu durum bize orta seviye dağıtıcılara yönlendiriyor. En büyük avantajları bütün zeminlerde kullanılabilir olmaları. İlk tanıtımlarında bile sık sık bükülüp hatta kırılmalarına rağmen günümüzde bu problem oldukça çözüldü fakat yine de katlama esnasında dikkat edilmesi gereken bir durum söz konusu.

Video Tripod 4

Bazı ayaklar sökülemeyen orta seviye dağıtıcılarla birlikte üretilir. En büyük dezavantajları ise aşırı geniş açılara ulaşılamaması olarak gösterilebilir. Bazı tripodlar da ise merkez kolon bir dahili orta seviye dağıtıcıyla birlikte üretilir. Bu sistem daha fazla stabilite sağlarken , yine geniş açılara ulaşmayı engeller.

Tripod kafaları ve ayakları ayrı ayrı satın alınabilir. Bu durum tripodunu güncellemek isteyenler için harika bir seçenek olarak görülebilir. Karbon fiber veya alimünyum; lever, flip veya twist kilit sistemleri; çivili veya kauçuk ayak uçları, hemzemin veya orta seviye dağıtıcılar arasında amacınıza uygun bir seçim yaparak kendi tripod kombininizi yaratabilirsiniz.

Fotoğraflar: Depositphotos